الستیکس برای نادان‌ها

در شبکه‌های circuit switched مانند POTS، مسیریابی‌ها نسبت به شبکه‌های Packet switched کمتر پویا هستند. برای مثال چنانچه در دنیای  POTS، خطی قطع شود، تماس برقرار نمی‌شود در حالیکه در شبکه‌های Packet switched مسیرهای متفاوتی می‌توانند ایجاد شوند و بسته‌ها می‌توانند از هر کدام از این مسیرهای موجود، استفاده کرده و به مقصد برسند. چنانچه یکی از مسیرها در حین تماس قطع شود، بسته‌ها می‌توانند از سایر مسیرهای موجود استفاده کرده، از قطع شدن تماس جلوگیری نمایند.

با استفاده از VoIP سیگنال‌های صوتی می‌توانند از همان زیرساخت Packet switchedای استفاده کنند که شرکت‌ها برای داده‌هایشان ایجاد کرده‌اند. همچنین VoIP امکاناتی را فراهم می‌کند که سیستم‌های سنتی نمی‌توانند ارائه کنند. سرویس‌های تلفنی VoIP،‌ این امکان را دارند تا به خوبی با انواع مختلف شبکه‌ها کار کنند و نیز به خوبی قابل انتقال هستند؛ به این معنی که می‌توانند با هر دستگاهی که IP بر روی آن فعال است مانند IP تلفن‌ها، کامپیوتر‌ها و حتی PDA (Personal Digital Assistant) کار کنند.

علاوه بر کم هزینه بودن، VoIP دارای مزایای دیگری مانند انعطاف پذیری نیز هست. با استفاده از VoIP می‌توان از یک بستر واحد برای ارسال و برقراری چندین تماس استفاده کرد. همچنین VoIP امکان برقراری تماس‌های امن را برای ما ایجاد می‌کند و می‌توان با استفاده از آن، از سایر سرویس‌های موجود در اینترنت مانند Video Conferencing، انتقال همزمان پیغام، داده و غیره برخوردار شد.

کلیه‌ی این ویژگی‌ها، سبب اقبال عمومی سازمان‌ها و مردم به VoIP شده است اما VoIP برای رسیدن به ساختاری قابل اعتماد، راه درازی در پیش دارد. یکی از بزرگترین مشکلاتی که فراروی این تکنولوژی جدید قرار دارد،‌ مبحث کیفیت خدمات یا QoS (Quality of service) است. شبکه‌های POTS ازین نظر برتری قابل توجهی به سرویس‌های  VoIP دارند چرا که شبکه‌های داده‌ای -بستر انتقال VoIP- ذاتا غیرقابل اعتماد هستند و برای رسیدن بسته‌ها با همان ترتیبی که ارسال شده‌اند، هیچ ضمانتی نمی‌دهد.

همانطور که پیش از این نیز گفته شد،ابتدایی‌ترین تصور درباره‌ی VoIP، بسته بندی کردن رشته‌ی صوت است به منظور انتقال بر روی شبکه‌های مبتنی بر IP. چالش‌های پیش روی تحقق بخشیدن به این مقوله،‌ به شیوه‌ی ارتباط انسان‌ها، وابسته‌ است. چرا که علاوه بر اینکه لازمست سیگنال به ترتیب ارسالش،‌ به مقصد برسد، لازمست این عمل، در کمتر از 150 میلی ثانیه صورت بگیرد. اگر بسته‌ها، گم بشوند و یا با تاخیر برسند،‌سطح کیفیت ارتباط تجربه شده،‌پایین می‌آید به این معنی که ادامه‌ی مکالمات برای طرفین ارتباط سخت می‌شود.

پروتکل‌های انتقال (Transport Protocols) که در مجموع به آنها "اینترنت" می‌گویند، اساسا برای انتقال رسانه به صورت Real Time، طراحی نشده‌اند و حل کردن مشکل بسته‌های گم شده،‌بر عهده‌ی مقصد بود. به این صورت که می‌توانست کمی بیشتر انتظار بکشد، یا از فرستنده بخواهد که بسته را یکبار دیگر ارسال نماید و یا بدون منتظر شدن برای آن بسته‌ها به کار خود بپردازد. در یک مکالمه‌ی معمولی توسط VoIP، هیچکدام از این روش‌ها مناسب نیستند. ما در حین مکالمه، به مفقود شدن حروف و یا کلمات عادت نداریم و نمی‌توانیم خود را با تاخیر محسوس بین ارسال و دریافت، هماهنگ کنیم.
شبکه‌ی سنتی PSTN اساسا برای انتقال صدا ساخته شده و از دید اجرایی، برای این کار بسیار مناسب است. مشکل این شبکه‌ها -که کاربران عادی نیز از وجودش اطلاع دارند- عدم انعطاف پذیری است، در زمانی که VoIP، در صدد است تا ارتباطات صوتی را با تمام پروتکل‌های موجود در شبکه، ترکیب کند. از آنجا که مکالمات صوتی، نیازهای خاص خود را دارند، راه اندازی این شبکه‌ها منوط به مهارت‌های ویژه‌ای در زمینه‌ی طراحی، پیاده‌سازی و نگهداری است.

مشکل ارسال صوت به صورت بسته‌ای، از آنجا نشات می‌گیرد که روشی که ما صحبت می‌کنیم، با روشی که IP داده را انتقال می‌دهد، کاملا ناسازگار است. سخن گفتن و گوش کردن، به جریانی از صوت وابسته‌ است در حالیکه پروتکل‌های اینترنت، همه چیز را خرد کرده، بیت‌های اطلاعات را در هزاران بسته، قرار داده، و هرکدام را از هر راه ممکن، به مقصد ارسال می‌کنند. واضح است که برای رفع این مشکل، ‌باید عملی انجام داد.

در شبکه‌های سنتی PSTN، تمام عناصری که برای ایجاد یک تماس مورد نیاز هستند، برای کاربر نهایی، نامرئی می‌باشند. اما در زمانی که خواهان حرکت به سوی VoIP هستیم، لازم است از این عناصر آگاه باشیم و از پروتکل‌ها و اجزائی که همان کارکرد را دارند،‌ دانش کافی داشته باشیم.

منابع:

Kelly, V.T., 2005, VoIP for Dummies, [online], Hoboken, Wiley Publishing Inc.

Wallace, K.,2009, Cisco Voice over IP (CVOICE), [online], Third Edition, United States of America, Cisco Press

  Van Meggelen, J. et al., 2007, Asterisk™: The Future of Telephony, [online], Second Edition, United States of America, O`Reilly.